Ο υπερσιτισμός είναι ένα σημαντικό συστατικό των απορριμμάτων τροφίμων και έχει μεγάλο περιβαλλοντικό αντίκτυπο

Έκταση υπερσιτισμού στην Ιταλία

Το πρώτο αποτέλεσμα αυτής της μελέτης είναι μια εκτίμηση της έκτασης του υπερσιτισμού στην Ιταλία, με βάση τα εθνικά δεδομένα για τις καταστάσεις υπέρβαρου. Αυτή η εκτίμηση προϋποθέτει ότι ο υπερσιτισμός είναι η πρόσθετη θερμιδική πρόσληψη που απαιτείται για να διατηρήσει ένα υπέρβαρο/παχύσαρκο άτομο στην τρέχουσα κατάστασή του. Ο υπερσιτισμός λοιπόν αξιολογείται ως η διαφορά μεταξύ των θερμίδων που προσλαμβάνονται και της συνιστώμενης πρόσληψης θερμίδων17 ή, με άλλους όρους, το ενεργειακό χάσμα μεταξύ της τροφής που καταναλώνεται και της απαιτούμενης τροφής11,18Αυτή η διαφορά υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη τον δείκτη μάζας σώματος των υπέρβαρων/παχύσαρκων ατόμων, κατανεμημένο ανά φύλο και κατηγορίες ηλικίας, καθώς και διαφορετικά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας για τις διάφορες κατηγορίες ατόμων (βλ. ενότητα «Μέθοδοι» για περισσότερες λεπτομέρειες).

Συνολικά, υπολογίσαμε ότι ο υπερσιτισμός αντιπροσωπεύει 2,676 δισεκατομμύρια kcal ετησίως για τον ιταλικό πληθυσμό, το 64% των οποίων οφείλεται στην αυξημένη θερμιδική πρόσληψη των υπέρβαρων ατόμων. Σημαντικές εδαφικές διαφορές μπορούν να ανιχνευθούν σε αυτήν την εκτίμηση με το 32% του συνολικού υπερσιτισμού να εμφανίζεται στη Νότια Ιταλία, ενώ η Βορειοδυτική, η Βορειοανατολική και το Κέντρο της χώρας αντιπροσωπεύουν το 25%, το 20% και το 22% του συνόλου, αντίστοιχα.

Ποσότητα τροφής που αντιστοιχεί σε υπερσιτισμό

Για να υπολογίσουμε την ποσότητα του φαγητού που αντιστοιχεί στις υπερβολικές θερμίδες που καταναλώνουν οι Ιταλοί υπέρβαροι και παχύσαρκοι, συγκεντρώσαμε τις κατηγορίες τροφίμων —και τις αντίστοιχες ποσότητες— που συνθέτουν μια τυπική ιταλική δίαιτα.

Με βάση την τρίτη ιταλική Εθνική Έρευνα Κατανάλωσης Τροφίμων (INRAN-SCAI 2005–2006, περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση www.crea.gov.it), η παρούσα μελέτη προσδιόρισε τα κύρια χαρακτηριστικά της τυπικής ιταλικής διατροφής σε 11 μεγάλες κατηγορίες και 46 υποκατηγορίες τροφίμων Το Σχήμα 1 δείχνει τη μέση ημερήσια κατανάλωση τροφίμων ανά κατηγορία ενηλίκων ανδρών και γυναικών (18–64 ετών) στις τέσσερις κύριες γεωγραφικές περιοχές της Ιταλίας (Βορειοδυτική, Βορειοανατολική, Κέντρο και Νότιο Νησιά). Το ίδιο σχήμα περιλαμβάνει παραδείγματα τυπικών μεγεθών μερίδας ανά κατηγορία τροφίμου, που προσδιορίζονται με χρήση της τέταρτης έκδοσης του LARN (Συνιστώμενα θρεπτικά συστατικά για την παραδοχή επιπέδου) για τον ιταλικό πληθυσμό19Αντιπροσωπεύουν λογικές ποσότητες τροφίμων, σύμφωνα με την παράδοση των τροφίμων και τις προσδοκίες των καταναλωτών, που λαμβάνονται ως μονάδες αναφοράς τόσο για τους επαγγελματίες διατροφής όσο και για τους καταναλωτές. και τα λίπη, ακολουθούμενα από το κρέας, τα λαχανικά, τα φρούτα, τα αλκοολούχα ποτά και τα γλυκά Από την άλλη πλευρά, η καθημερινή κατανάλωση οσπρίων, ψαριών και αυγών είναι σημαντικά χαμηλότερη από τις τυπικές μερίδες των 150 g φρέσκων οσπρίων, 150 g φρέσκου ψαριού και 50 g αυγά, αντίστοιχα. Τα δεδομένα κατανάλωσης τροφίμων δείχνουν παρόμοια μοτίβα μεταξύ των τεσσάρων κύριων μακροπεριοχών, οι οποίες κατά τα άλλα χαρακτηρίζονταν από μια τάση προς χαμηλότερη ημερήσια κατανάλωση τροφίμων στην περιοχή των Νοτίων Νήσων με ορισμένες εξαιρέσεις (δηλ. ψάρια, αυγά, λάδια και λίπη). Το θερμιδικό περιεχόμενο τέτοιων δίαιτων φαίνεται στον Πίνακα 1, όπου το συγκεκριμένο θερμιδικό περιεχόμενο κάθε τροφίμου που περιλαμβάνεται στη δίαιτα χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του συνολικού θερμιδικού περιεχομένου.

Φιγούρα 1

Μέση ατομική ημερήσια κατανάλωση ανά κατηγορία τροφίμων σε ενήλικες άντρες και γυναίκες (18–64 ετών) στις τέσσερις μακροπεριοχές της Ιταλίας (INRAN-SCAI, 2005–2006). Οι αριθμοί εκφράζονται σε γραμμάρια ανά ημέρα. Οι κόκκινες οριζόντιες γραμμές αντιπροσωπεύουν την τυπική μερίδα μεγέθη για κάθε κατηγορία τροφίμων, εκφρασμένα σε γραμμάρια ανά ημέρα.

Πίνακας 1 Θερμιδικό περιεχόμενο της τυπικής ιταλικής δίαιτας ανά μακροπεριοχή Ο πίνακας αναφέρει το βάρος της τυπικής δίαιτας εκφρασμένο σε γραμμάρια ανά ημέρα, το θερμιδικό της περιεχόμενο εκφρασμένο σε kcal και το ποσοστό μετατροπής που προκύπτει διαιρώντας το βάρος της ημερήσιας δίαιτας με την αντίστοιχη θερμιδική του περιεκτικότητα, εκφρασμένη σε γραμμάρια ανά kcal.

Το ποσοστό μετατροπής μεταξύ θερμιδικού περιεχομένου και ποσότητας τροφής έχει χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της ισοδύναμης ποσότητας τροφής που αντιστοιχεί στις υπερβολικές θερμίδες που καταναλώνουν Ιταλοί υπέρβαροι και παχύσαρκοι. Αυτή η εκτίμηση γίνεται και για τις 46 κατηγορίες τροφίμων που λαμβάνονται υπόψη στην τυπική δίαιτα, αθροίζοντας έως και 1,553 εκατομμύρια τόνοι ισοδύναμων τροφίμων υπερκαταναλώνονται στην Ιταλία κάθε χρόνο (Εικ. 2). Οι κατηγορίες τροφίμων που εκπροσωπούνται περισσότερο (Εικ. 3) είναι τα δημητριακά, τα φρούτα και τα λαχανικά, τα οποία μαζί αποτελούν σχεδόν το ήμισυ του συνόλου Δεν μπορούν να εντοπιστούν σημαντικές διαφορές μεταξύ των μακροπεριφερειών της Ιταλίας σχετικά με την επικράτηση τέτοιων κατηγοριών τροφίμων στον υπερσιτισμό.

Σχήμα 2
Σχήμα 2

Ποσότητα ισοδύναμου φαγητού που καταναλώθηκε υπερβολικά στην Ιταλία, σε 1 χρόνο, λόγω υπερσιτισμού υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων στην Ιταλία, ανά μακροπεριοχή. Οι αριθμοί εκφράζονται σε τόνους ανά έτος και αναφέρονται σε ολόκληρο τον πληθυσμό κάθε περιοχής. Το σύνολο των τροφίμων που καταναλώνονται υπερβολικά ανέρχεται σε 1,553 εκατομμύρια τόνους τροφίμων σε ολόκληρη τη χώρα.

Εικόνα 3
σχήμα 3

Συμβολή των κατηγοριών τροφίμων στον υπερσιτισμό υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων στην Ιταλία Το Σχήμα αντιπροσωπεύει την ποσοστιαία συνεισφορά κάθε κατηγορίας τροφίμων στο σύνολο των τροφίμων που καταναλώνονται υπερβολικά σε ολόκληρη τη χώρα.

Περιβαλλοντικές επιπτώσεις του υπερσιτισμού

Οι εκπομπές GHG που σχετίζονται με τον υπερσιτισμό στην Ιταλία υπολογίζονται για κάθε ιταλική μακροπεριφέρεια, διακρίνοντας τα υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα και κατανέμοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις στα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας κάθε τροφίμου. Ειδικότερα, λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα στάδια: παραγωγή (συμπεριλαμβανομένου πρωτογενής γεωργική και αλιευτική παραγωγή), μετατροπή (συμπεριλαμβανομένης της επεξεργασίας τροφίμων), συσκευασία (συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής πρωτογενούς συσκευασίας και του τέλους ζωής της), μεταφορά (συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς πρώτων υλών σε εργοστάσιο επεξεργασίας ή κέντρο διανομής και μεταφορά από τον τόπο επεξεργασίας στα κέντρα διανομής), διανομή (συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς από τα κέντρα διανομής στους λιανοπωλητές και της αποθήκευσης στο κέντρο διανομής και στο σούπερ μάρκετ) και κατανάλωση (συμπεριλαμβανομένης της φάσης μαγειρέματος των τροφίμων) Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που εξετάζονται για κάθε στάδιο αναφέρονται στις Συμπληρωματικές Πληροφορίες.

Οι συνολικές εκπομπές GHG από υπερσιτισμό στην Ιταλία υπολογίζονται σε 6,15 Mt CO2-eq ετησίως (Πίνακας 2), που αντιστοιχεί σε πρόσθετη επιβάρυνση εκπομπών περίπου 24% και 12% για παχύσαρκους και υπέρβαρους ενήλικες από τους ανθρώπους με κανονικό βάρος, αντίστοιχα. Κατά μέσο όρο, οι εκπομπές κάθε ατόμου κανονικού βάρους που σχετίζονται με τα τρόφιμα το 2018 ήταν 1,75 tCO2-eq, με διαφορές στο εύρος − 7,9% και + 5,4% μεταξύ των ιταλικών μακροπεριοχών.Τα δεδομένα αυτά είναι συγκρίσιμα με αυτά που αναφέρουν οι Crippa et al.7 που υπολόγισε 2,4 tCO2-eq το 2015 για την ευρωπαϊκή περιοχή (αλλά συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με τη χρήση γης και τις δραστηριότητες αλλαγής χρήσης γης). Τα αποτελέσματα ευθυγραμμίζονται επίσης με την τιμή που ελήφθη από τους Battle-Bayer et al.20ίσο με 1,6 tCO2-Eq κατά κεφαλήν για έναν μέσο ενήλικο Ισπανό πολίτη Ωστόσο, οι συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών μελετών είναι δύσκολες κυρίως λόγω των διαφορών ως προς τις λειτουργικές μονάδες (με βάση τη μάζα ή την ενέργεια) και τα όρια του συστήματος.

Πίνακας 2 Συνολικές εκπομπές GHG λόγω υπερσιτισμού στην Ιταλία, κατανεμημένες ανά κατηγορίες τροφίμων και υπολογισμένες για κάθε μακροπεριφέρεια και για την Ιταλία συνολικά. Όλα τα δεδομένα εκφράζονται σε t CO2-eq ανά έτος.

Όσον αφορά τη συμβολή των ιταλικών μακροπεριφερειών στην περιβαλλοντική επιβάρυνση λόγω υπερσιτισμού, είναι ενδιαφέρον να τονιστεί ότι τα Νότια Νησιά είναι η μακροπεριφέρεια με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις (31,6%), ακολουθούμενα από τη Βορειοδυτική (26,6). %), το Κέντρο (22,2%) και το Βορειοανατολικό (19,1%).

Το Σχήμα 4 δείχνει τη συμβολή των κατηγοριών τροφίμων στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου λόγω της αυξημένης πρόσληψης τροφής Σε όλες τις μακρο-περιοχές της Ιταλίας, η κατανάλωση βοείου κρέατος ήταν υπεύθυνη για τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του υπερσιτισμού, παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύει μόνο το 3,2% του βάρους της τροφής σε Σε εθνικό επίπεδο Ακολούθησαν τυριά, φρέσκα ψάρια και άλλα κρέατα (κουνέλι και αρνί) ως προς τη σημασία αλλά με διαφορετική συμβολή στις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Τα νωπά ψάρια και άλλα κρέατα ήταν οι δεύτεροι μεγαλύτεροι συνεισφέροντες, αντιπροσωπεύοντας 10,2% και 7,5%, αντίστοιχα. Συνολικά, τα ζωικά προϊόντα ήταν οι μεγαλύτερες συνεισφέρουσες (κρέας: 55%, γαλακτοκομικά προϊόντα: 13% και ψάρια: 8%) στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του υπερσιτισμού στην Ιταλία, ακολουθούμενη από τα φρούτα και τα λαχανικά (9%), τα προϊόντα με βάση τα δημητριακά (7%) και τα γλυκά (5%).

Εικόνα 4
σχήμα 4

Συμβολή των κατηγοριών τροφίμων στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου των ιταλικών μακροπεριφερειών Το Σχήμα αντιπροσωπεύει την ποσοστιαία συνεισφορά κάθε κατηγορίας τροφίμων στις συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου των τροφίμων που καταναλώνονται υπερβολικά, σε κάθε μακροπεριφέρεια της Ιταλίας.

Όσον αφορά τις διαδικασίες του κύκλου ζωής, η πρωτογενής παραγωγή είναι η φάση που έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στις συνολικές εκπομπές GHG (82,3%), ακολουθούμενη από τη μεταφορά (6,0%), τη συσκευασία (4,8%), το στάδιο επεξεργασίας τροφίμων (4,0%), την προετοιμασία (π.χ. μαγείρεμα, 1,9%) και διανομή και λιανική (1,0%). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το στάδιο εκτροφής της παραγωγής βοείου κρέατος αντιπροσωπεύει περίπου το 34% των συνολικών εκπομπών GHG που σχετίζονται με τον ιταλικό υπερθρεψισμό. Στη βάση δεδομένων Agribalyse, η παραγωγή του βοείου κρέατος θεωρήθηκε ότι προερχόταν 100% από τη Γαλλία και ο συντελεστής εκπομπών για το στάδιο παραγωγής ήταν ίσος με 43,09 kg CO2– ισοδύναμο ανά κιλό μαγειρεμένου κρέατος (χωρίς κόκαλα), που αντιστοιχεί σε 14,32 kg CO2– ισοδύναμο ανά κιλό ζωντανού βάρους Για να αξιολογηθεί η αξιοπιστία αυτών των δεδομένων για τον υπολογισμό των εκπομπών GHG λόγω της κατανάλωσης βοείου κρέατος στην Ιταλία, ελήφθησαν υπόψη οι χώρες προέλευσης και η συμβολή τους στην εθνική προσφορά βοείου κρέατος. Ισολογισμοί Τροφίμων του FAOείκοσι ένα και ΙΣΜΕΑείκοσι δύοπροσδιορίστηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος του βοείου κρέατος που καταναλώθηκε στην Ιταλία το 2018 παρήχθη στην Ιταλία (61%), στην Πολωνία (7%) και στη Γαλλία (7%). Buratti et al.είκοσι τρία ανέφερε περιβαλλοντική επίπτωση 18,21 kg CO2-eq ανά kg ζωντανού βάρους στην Ιταλία, ενώ οι Bieńkowski et al.είκοσι τέσσερα εκτιμάται σε 25,43 kg CO2– ισοδύναμα ανά κιλό ζωντανού βάρους στην Πολωνία, τονίζοντας ότι ο συντελεστής εκπομπών είναι αποδεκτός ακόμη και αν υποτιμηθεί ελαφρώς. Λαμβάνοντας υπόψη τον συντελεστή εκπομπών για την παραγωγή βοείου κρέατος στην Ιταλία, οι εκπομπές GHG που σχετίζονται με την κατανάλωση βοείου κρέατος θα αυξηθούν από περίπου 2,16 Mt CO2-ίσο με 2,74 Mt CO2Επιπλέον, οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου λόγω υπερσιτισμού στην Ιταλία θα έφταναν την τιμή των 6,72 Mt CO22-eq, με αύξηση περίπου 10%.

Leave a Comment